Hijian Ukuran Tradisional Sunda

geogebraIeu kaideuan ku patarosan pun anak ngeunaan ukuran anu dawam dipake ku urang Sunda kapungkur, malahan masih diangge ku sawareh urang sunda ayeuna. Saluyu pisan jeung motto mamabojong, nyaeta miara talari anu sae sarta ngadongkar talari anyar anu langkung sae.

Istilah hijian atawa hijian ukuran (basa Indonesia: satuan ukuran) digunakeun pikeun mastikeun kabeneran ukuran atawa minangka harga baku (standar) pikeun ngabandingkeun alat ukur, alat naker, timbangan sarta pikeun nangtayungan kapentingan masarakat. Hijian digunakeun dina rupa-rupa widang élmu pikeun netepkeun rupa-rupa ukuran, rumus sarta data.

Kasapukan katut kagunaan hijian geus ngajalankeun pancén anu penting pisan dina kahirupan manusa ti bihari ka kiwari. Rupa-rupa sistem ukuran geus ilahar digunakeun. Kiwari aya standar anu lumaku sadunya, nyaéta sistem internasional pikeun ukuran, International System (SI), anu ngarupakeun wangunan moderén tina sistem métrik. SI geus diterapkeun di sakuliah dunya. Dina jual beuli, beurat jeung ukuran-ukuran lian mindeng jadi jejer aturan pamaréntah, pikeun ngajamin kaadilan jeung kaatraan. Bureau international des poids et mesures (BIPM) boga pancén ngajamin kasaragaman ukuran sadunya jeung ngajamin kamampuhan napaklacak (traceability) hiji ukuran ka SI. Métrologi ngarupakeun élmu pikeun ngamekarkeun hijian beurat jeung ukuran lianna anu bisa ditarima sacara nasional jeung internasional.

Dina fisika jeung métrologi, hijian ngarupakeun standar pikeun ukar-ukur kuantitas fisis anu merlukeun définisi kalayan jelas supaya boga mangfaat. Réproduksibilitas hasil-hasil ékspérimen penting pisan dina métoda ilmiah. Hiji sistem hijian ukuran anu baku ngagampangkeun hal lieu. Sistem hijian ilmiah ngarupakeun panyampurnaan tina konsép beurat jeung ukuran lian anu mekar bihari pikeun tujuan komérsial.

Sains, élmu medis, sarta élmu teknik mindeng ngagunakeun hijian ukuran anu leuwih gedé atawa leuwih leutik batan anu digunakeun dina kahirupan sapopoé. Pamilihan hijian ukuran anu taliti bisa ngabantu para panaliti dina méréskeun perkara.

Hijian dina ukuran panjang ku ukuran tina awak

  • sauted: satapak jempol
  • sadim: sapanjang buku ramo
  • saruas: panjang ti buku ramo (curuk) nepi ka buku deui
  • sacentok: panjang antara tungtung indung leungeun jeung tengah-tengah curuk
  • satekem: panjang ti buku puhu curuk ka puhu indung leungeun
  • satunjuk: panjang antara tungtung indung leungeun jeung tungtung curuk
  • satampah: panjang ti tungtung jajangkung nepi ka ugel-ugelan atawa sarubakeun dampal suku kolot.
  • sadampal: sapanjang dampal suku, ti tungtung indung suku nepi ka sisi tukang keuneung.
  • sacekang: panjang ti tungtung indung leungeun nepi ka tungtung jajangkung.
  • sajeungkal: panjang ti tungtung indung leungeun nepi ka tungtung cinggir upama dipentangkeun.
  • sasiku: ti tungtung jajangkung nepi ka siku (luar).
  • sahasta: sasiku = 0,6 meter = 60 sentimeter.
  • sabeulah: sapanjang leungeun, ti tungtung jajangkung nepi ka puhu leungeun.
  • sakodok: sapanjangna leungeun tina tungtung ramo nepi kana kelek.
  • sajeujeuh: sapanjang dampal suku kolot.
  • salengkah: sajauhna lengkah antara suku nu di hareup jeung nu di tukang dina waktu keur leumpang biasa.
  • sadeupa: ti tungtung jajangkung leungeun kenca nepi ka tungtung jajangkung leungeun katuhu upama dipentangkeun (+- 1,60 m).
  • satangtung: tina dampal nepi ka embun-embunan (tungtung sirah pangluhurna).

Hijian dina ukuran panjang (jerona)

  • samet tuur / semet tuur / seret tuur: tina dampal nepi kana tuur.
  • salaput hulu: tina dampal nepi ka embun-embunan (tungtung sirah pangluhurna)
  • saleunjeun awi: biasana nyebut jerona sumur dibandingkeun kana saleunjeur awi (panjangna awi).

Hijian dina ukuran panjang lianna

  • sakaki: 0,6 m = 60 cm.
  • saelo (el, W): 0,688 meter.
  • sajeungkal: kira-kira 20 cm.
  • satumbak: +/- 3,77 m (sok dijadikeun 4 meter = 4 m).
  • sagawang: satumbak tapak pacul: kira-kira 10 m.
  • saleunjeur: sapanjang awi lempeng, kira-kira 10 m.
  • sakayu: sabatang kai: kira-kira 16 m.
  • sapal: ukuran panjang 1,5 km, ukuran jauh antara dua tihang pal nu dipasang di sapanjang jalan gede jaman baheula.
  • samil: 1 pal = 1,5 km.
  • satungtung deuleu: jauh nu teu diukur

Hijian dina ukuran lega

  • saicak: saelo pasagi
  • sabata: satumbak pasagi = 1/500 bau = 5m x 5m = 25m2
  • sapatok: 15 x 15 deupa pasagi = 225 deupa pasagi = +/- 400 m2
  • sabau, sabahu: 500 tumbak pasagi= 500 bata pasagi = 12500 m2 = 12,5 ha (héktar)
  • sapasir: 28 ha

Sumber: http://su.wikipedia.org/

Kantunkeun Balesan

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Robih )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Robih )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Robih )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Robih )

Connecting to %s

%d bloggers like this: